Không dông dài , đi thẳng vào chi tiết với bộ phim đã từng đình đám vào năm 2010 do đạo diễn Wilson Yip chỉ đạo với diễn viên thượng thặng Chân Tử Đan thủ vai trung tâm Diệp Vấn. Nói sơ lược , Diệp Vấn nổi tiếng là người đã sáng lập nên Vịnh Xuân Quyền và có cậu học trò tên là Lý Tiểu Long mà sau này đã nổi tiếng thế giới là ngôi sao võ thuật Hollywood với cú đấm one inch của mình. Dĩ nhiên thực tế về Diệp Vấn thì không bàn , ta cùng nói về Diệp Vấn trong phim nhé.

Ông ấy được mô tả là một người liêm chính , không thỏa hiệp , không phe phái , hiền lành, nghĩa đạo, yêu thương vợ và quan tâm đến những người xung quanh. Dù vậy một phần sâu bên trong vẫn thấy rõ cái tôi cốt lõi của Diệp Vấn - lòng yêu dân tộc của mình. Điều đó được thể hiện rất rõ qua bộ phim Diệp Vấn 2, đặc biệt chủ đề này cũng đang trở lại làm điểm nóng trong giai đoạn hiện tại của chiến tranh Ukraina- Nga và đặc biệt là "Rồng hóa" của Trung Quốc giai đoạn hiện tại. Dĩ nhiên so sánh Nga với Trung Quốc thì rất khập khiễng ít nhiều vì rõ ràng những thứ mà lịch sử Trung Hoa suốt bề dài 5000 năm đóng góp từ văn hóa , phát minh cho đến tư tưởng, triết lý khác biệt với Nga rất nhiều. 
Trong bộ phim , Diệp Vấn chuyển đến Hồng Kong để sinh sống và tạo lập sự nghiệp ở đây , bối cảnh thực Hồng Kong thời điểm đó đang bị Đế Quốc Anh xâm phạm. Trong phim , câu chuyện chính , Diệp Vấn mở lớp dạy học , bị phản đối , cố gắng xây dựng được nơi mở lớp yên ổn thì một cuộc chiến với giới phương tây xảy ra thông qua võ đài - là nơi thách thức giữa phong cách võ thuật kiểu Tây Thái Bình Dương ( sự thật Thái Bình Dương nhấn mạnh trong phim là chưa thật sự chính xác ) với võ thuật Trung Hoa (thật ra là muốn ám chỉ Trung Quốc nhiều hơn ( vì Trung Quốc và Đài Loan là hai thể chế khác biệt ở hiện tại). Cuối cùng , dĩ nhiên Diệp Vấn chiến thắng để thể hiện sức mạnh của phương đông.

Cùng phân tích sâu hơn , ta sẽ thấy ngoài cốt truyện chính là cuộc đời của Diệp Vấn , phim muốn nói lên những vấn đề sâu sắc hơn là lịch sử , chính trị và bản tuyên ngôn cho sức mạnh dân tộc mà Trung Hoa muốn nói. Dĩ nhiên đây là một bản tuyên ngôn về dân tộc khiêm tốn , chừng mực ( tài năng của đạo diễn ) , dù vậy khi so sánh và áp một hình ảnh quá xấu xí cho Tây Phương , đó cũng là cái chưa hay của phim.
Nếu bạn xem phim kĩ lưỡng xuyên suốt , có rất nhiều chi tiết để thể hiện cái chưa đúng về phương tây , cụ thể là sự chèn ép mà họ dành cho Hồng Kim Bảo trong suốt phim , cho đến đánh chủ nhà báo , rồi dẫn đến đỉnh điểm ở cuối là cuộc chiến. Chưa kể , trong phim có rất nhiều chi tiết lố bịch mô tả Tây Phương là những gã bặm trợn , háo thắng ( thể hiện qua tay đấm bốc ) và quy chụp nó vào cả văn hóa đó. Dù đúng là phim không nói , rõ ràng ai xem phim đều sẽ không giữ thái độ trung lập và cảm thấy hận thù những người " mắt xanh ". Dĩ nhiên tôi không có ý nói rằng những điều đó không đúng , sự thật là Anh Quốc đã xâm lược và sự chèn ép là có , điều khiến bộ phim chưa chính xác là lại thể hiện hình ảnh đó một cách dồn dập để nâng tầm giá trị của họ lên. Điểm gỡ gạc của phim là cuối cùng , Diệp Vấn đã phát biểu một câu thể hiện được sự trung lập đúng tinh thần của nhân vật là ông ấy không muốn chiến đấu để thể hiện sự vượt trội mà muốn bảo vệ giá trị công bằng cho tất cả , theo tôi , đó là điểm sáng lớn nhất của phim , còn lại là những màn đánh đấm. Dĩ nhiên , đã là phim , muốn thể hiện được thông điệp thì việc làm quá là việc bình thường , điều tôi muốn phân tích ra không phải để chỉ trích phim ảnh mà là đưa nó về đúng mức. Theo tôi , " Chủ nghĩa dân tộc " đúng nghĩa , là tinh thần khiêm tốn , đúng mức như Diệp Vấn nói rằng , chẳng ai hơn ai cả. Chúng ta đều là con người và nên coi nhau là nhân loại , kể cả sự khác biệt về màu da , sắc tộc hay ngôn ngữ. 
Một điều nữa , trận đấu cuối cùng , nếu bạn để ý sẽ thấy có những đoạn tĩnh lược cho thấy nhân vật đấm bốc đã dễ dàng bị hạ hơn so với thực tế , cụ thể là những cú đánh cuối nếu so sánh cùng với các cú đánh ở đầu hay trận trước đó của Hồng Kim Bảo với cùng người , nó chưa thể hạ gục tay đấm bốc. Nghĩa rằng , dù đúng là Diệp Vấn rất giỏi và võ thuật trung hoa rất đẹp mắt , sự thật là nó không mạnh đến mức như tuyên truyền của họ (ngoại trừ Lý Tiểu Long với Tiệt Quyền Đạo vì nó được tạo trên nền tảng hiệu quả , gọn gàng và thực tế). Nếu bạn có thời gian so sánh giữa Vịnh Xuân và Tiệt Quyền , bạn sẽ thấy võ thuật của Lý Tiểu Long rõ ràng mang tính thực tiễn hơn rất nhiều vì hạn chế đòn đánh , mạnh mẽ , dứt khoát và linh hoạt , rất khác với sự màu mè của những đòn đánh trong phim.
Tóm gọn lại , phim Diệp vấn 2 rất hay , thú vị và khơi gợi lên nỗi niềm yêu nước và dân tộc , bên cạnh những sự phân tích ở trên , đó là một bộ phim đáng xem.
From Thien
Nguồn ảnh: Letterboxd
Bài viết thuộc sở hữu của Trần Duy Thiện
Nếu muốn sao chép bài viết , vui lòng liên hệ tác giả hoặc đính kèm tên trước khi đăng bài.
Please ask for permission if you want to copy my post
Email: thien.tran.peter@gmail.com