Chúng ta cần yên lặng
như cần không khí,
như cây cần ánh sáng.
Nếu tâm trí chúng ta đầy ấp những ngôn từ
và suy nghĩ
thì chúng ta sẽ không có không gian.
Trước đây tôi rất sợ tĩnh lặng, ngay cả ngủ trưa hay ngủ buổi tối - tôi đều cần một giọng nói hay một bài nhạc để khiến tôi dễ vào giấc. Từ khi nào, nó trở thành thói quen - nghiện bận rộn, sự ồn ào.
Thực hành sự tĩnh lặng là ít nói đi, cảm nhận nhiều hơn. Ngay cả những điều cần nói, cũng không nhất thiết phải nói liền. Ngay cả khi bị hiểu lầm, cũng không buồn giải thích, vì đó là lời giải thích của cái tôi.
Khi ta thực sự im lặng, 5 thanh âm thực sự diệu kỳ và đích thực sẽ ở đó, hiện hữu
Âm đầu tiên là Diệu Âm, là thanh âm của sự sống, của tiếng chim - tiếng suối
Âm thứ hai là Quán Thế Âm - âm thanh của người quan sát sự đời
Âm thứ ba Phạm Âm - Âm thanh của sự sản sinh ra thế giới
Âm thứ tư là Hải Triều Âm - tượng trưng cho tiếng nói của Bụt
Âm thứ năm là Thắng Bỉ Thế Gian Âm - Thanh Âm của vượt thoát khổ đau
Và không chỉ là thanh âm, mà thực ra còn có 4 loại thực phẩm mà ta hay nạp vào người.
Đầu tiên là Đoàn Thực - cố nhiên là loại thực phẩm ta nạp vào bằng đường miệng
Hai là Xúc Thực - là những cảm nhận chúng ta có qua mắt, tai, mũi, thân và ý
Ba là Tư Niệm Thực - là những ý chí, quan tâm và mong muốn của ta. Chúng được gọi là thức ăn vì chúng nuôi những quyết định hành động và hoạt động của ta
Tư là Thức Thực. Là Tâm Thức cá nhân và cả Tâm Thức tập thể
Dù không xem tivi hay đọc thời sự, hay nói chuyện với ai đó - tâm ta vẫn không an yên hay bình ổn.
Vì ta đang mở đài NST trong đầu (Non-Stop thinking).
Ta luôn luôn suy nghĩ,
những con bò, con trâu sau khi ăn xong thì ựa lên nhai đi nhai lại nhiều lần. Chúng ta không phải chúng nhưng chúng ta cũng nhai đi nhai lại những suy nghĩ của chúng ta giống như vậy
Chúng ta phải học cách tắt cái đài đó đi
Tâm lý học Phật giáo (Duy Biểu học) cho rằng tâm ta có ít nhất 2 phần lớn: ý thức và tàng thức
Tàng thức là phần dưới của tâm, nơi chứa đựng tất cả hạt giống của suy tư và cảm thọ. Có hạt giống yêu thương, trung thành, tha thứ, vui tươi và hạnh phúc, nhưng cũng có những hạt giống khổ đau như giận dữ, hận thù, kì thị, sợ hãi, bực bội. Tất cả những tài năng và yếu kém của tổ tiên truyền lại cho ta qua cha mẹ ta.
Tàng thức giống cái nhà kho, trong khi đó, ý thức, phần cao hơn lại giống phòng khách. Hạt giống được cất giữ trong kho và bất kỳ khi nào bị kích thích hay tưới tẩm, chúng sẽ đi lên và biểu hiện lên trên mặt ý thức.
Chúng không còn là hạt giống ngủ yên nữa mà là một vùng năng lượng, gọi là tâm hành.
Nếu là hạt giống thiện như chánh niệm, từ bi thì chúng là một vị khách quý đem đến cho ta nhiều hạnh phúc. Nhưng nếu hạt giống bất thiện bị kích thích, tưới tẩm thì nó sẽ xâm chiếm phòng khách của ta như một vị khách khí tính không mời mà đến
Ta là sự tiếp nối của suy nghĩ và cách nhìn của ta
Chúng là con ta,
Do ta sinh ra trong mỗi giây mỗi phút.
Chánh niệm chính là lấy lại sự chú tâm
Chỉ cần ta dành ra vài phút cho bản thân
làm lắng dịu thân thể, cảm thọ, tri giác bằng cách này
thì niềm vui sẽ xuất hiện.
Niềm vui của sự yên tĩnh sẽ trở thành
thức ăn trị liệu hằng ngày của chúng ta
Im lặng không nói
đã có thể mang đến một mức độ an lạc
đáng kể rồi.
Nếu ta có khả năng hiến tặng cho ta một sự im lặng sâu lắng hơn,
không suy nghĩ
thì trong sự yên lắng đó, ta có thể
tìm thấy sự nhẹ nhàng
và tự do tuyệt hảo.
Thiền tập không có nghĩa là ngồi yên và suy nghĩ. Khi bị những suy nghĩ dẫn dắt, ta sẽ mất liên lạc với thân thể và mất liên lạc với ý thức rộng lớn hơn.
Không phải chúng ta không bao giờ được quyền suy nghĩ. Mà chỉ có suy nghĩ đúng (Chánh Tư Duy) mới giúp giải quyết được vấn đề. Những suy nghĩ thông thường, 90%, lẩn quẩn và không giúp giải quyết vấn đề nào.
Chánh Tư Duy đòi hỏi phải có Niệm và Định.
Chúng ta phải cho ý thức nghỉ ngơi và để tàng thức tìm ra giải pháp. Chúng ta phải nhường chỗ của trí năng và cảm xúc, cho tàng thức. Ý thức của ta - không phải đất, nó chỉ là bàn tay gieo hạt và nuôi dưỡng đất. Tàng thức mới chính là mảnh đất giúp cho hạt giống nảy mầm
Sau khi gởi hạt giống cho mảnh đất ấy, ta cần kiên nhẫn.
Trong khi ta ngủ, đi, thở, tàng thức vẫn làm việc. Và vào một ngày bất ngờ, chúng ta sẽ có một giải pháp
Buông bỏ những ý niệm, nhận thức là chúng ta tạo ra thêm không gian cho tâm mình.
Cái tâm thực sự của ta thì vắng bặt tất cả những ngôn từ, ý niệm và nó rộng lớn hơn so với ý niệm của tâm. Chỉ khi nào mặt đại dương yên tĩnh, ta mới thấy mặt trăng phản chiếu
Yên lặng là một điều tối hậu đến từ trái tim chứ không phải từ bên ngoài. Sống trong yên tĩnh không có nghĩa là không nói chuyện, không làm việc hay không tham dự.
Đơn giản là ta không bị xáo động, không có những cuộc trò chuyện huyên thuyên không dứt bên trong.
Hãy nhận ra rằng
yên tĩnh đến từ trái tim ta
chứ không phải do vắng mặt những
cuộc chuyện trò.
Đôi khi nghĩ về im lặng, chúng ta nghĩ về sự hạn chế, ép buộc. Như người lớn bắt trẻ con phải lắng nghe hay ai đó không cho phép nói về 1 chủ đề nhất định. Sự im lặng này ngột ngạt - nó gọi là im lặng bắt buộc
Khác với im lặng tự nguyện - khi ta biết ngồi lại với nhau, liên hệ với không gian rộng lớn hơn sẵn có trong mỗi chúng ta, chế tác ra năng lượng bình an, thư giãn và tươi vui.
Lắng nghe sâu
Người đang phàn nàn có thể là người không có không gian để lắng nghe
Để thực tập lắng nghe sâu,
trước tiên ta phải có thời gian để nhìn sâu
vào tự thân,
nhìn sâu vào người trước mặt mình,
để ngôn từ có khả năng chế tác được sự hiểu biết,
cảm thông
và làm vơi đi nỗi khổ đay của cả hai bên.
Khi nói, ta chỉ nói những gì ta nghĩ là đúng. Nhưng đôi khi do cách ta nói, người nghe không tiếp nhận được. Ta nên tự hỏi lại mình: Tôi có đang nói chỉ để nói không, hay tôi nói vì tôi nghĩ rằng lời nói của tôi có thể giúp người kia trị liệu
Lần tới có ai hỏi mình điều gì thì đừng trả lời ngay. Hãy tiếp nhận câu hỏi hoặc lời chia sẻ và để cho nó thấm vào mình để người kia thấy là họ đang được lắng nghe thật sự.
Nếu mỗi ngày ta thực tập im lặng một ít, chỉ vài phút thôi, ta sẽ ít bị kẹt vào ngôn từ hơn.
Bằng hơi thở chánh niệm, ta đi vào bên trong.
Cơ thể ta đang thở:
Cơ thể ta chính là nhà của ta.
Mỗi cơ thể đều có thể đưa ta trở về.
Cơ thể ta đang có những nỗi buồn, cơ giận hoặc nỗi cô đơn. Khi tiếp xúc được với hơi thở vào ra, ta có thể tiếp xúc được với những xúc cảm đó mà không sợ trở thành nạn nhân của chúng. Trở về với hơi thở chánh niệm là một cách nói rằng: Đừng sợ. Tôi đang có mặt ở nhà đây. Tôi sẽ chăm sóc những cảm thọ này
Nhiều người trong chúng ta nghĩ rằng cuộc sống quá bận rộn, không còn chỗ để nuôi dưỡng chánh niệm. Thế nhưng, thật ra sống chánh niệm là thay đổi thái độ và nhớ lại mục đích thật sự của mình mà không phải nhồi nhét thiền tập vào lịch trình sinh hoạt.
Thương nhau khôn phải nhìn nhau mà cùng nhìn về một hướng
Khi sống với ai đó,có thể ta ý thức được sự tĩnh lặng từ người thân quen làm cho ta cảm thấy thoải mái. Nhưng nếu ta không gìn giữ chăm bón thì sự thoải mái dễ chịu này sẽ khiến ta nhờn đi sự có mặt của người ấy
Thực sự quay về nhà có nghĩa là ngồi xuống và có mặt với chính mình, thiết lập lại truyền thông với chính mình và chấp nhận tình trạng hiện tại. Cho dù đó là một bãi chiến trường, ta cũng có thể chấp nhận nó, và đó là khởi điểm để thay đổi thái độ nhằm đi xa trên một hướng đi tích cực hơn, cho dù chúng ta đang có những rối loạn đặc biệt của riêng mình, ta cũng có thể tìm ra một không gian cho sự yên tĩnh mỗi ngày, giúp chúng ta có được bình yên trong tình trạng đó, thậm chí có thể chỉ cho chúng ta một hướng đi mới để ra khỏi đám hỗn độn đó.
Càng thường xuyên trở về ngôi nhà đích thực của chính mình, càng có nhiều thời gian thực tập chánh niệm thì ta càng ý thức được nỗi khổ đau của ta. Hơi thờ chánh niệm và sự vắng lặng không những giúp ta tiếp xúc với niềm vui, mà còn giúp ta tiếp xúc được với nỗi đau
Chúng ta có khuynh hướng là trốn chạy nỗi đau, nhưng không có nỗi đau, chúng ta không thể lớn lên thành người
Đối diện với nỗi đau theo cách này thì sẽ bớt khổ đau đi nhiều, khổ đau tự nó có thể chuyển hóa dễ dàng hơn
Thay vì trốn chạy nỗi đau vào xó xỉnh nào đó, ta có thể nhận diện nó
Nếu không bao giờ khổ đau.
ta sẽ không có nền tảng hoặc động lực
để phát triển trí tuệ và từ bi.
Khổ đau rất quan trọng.
Chúng ta phải học cách nhận diện và ôm ấp chúng
vì ý thức về khổ đau sẽ giúp ta lớn lên
Có thể có những nguồn khổ đau lớn, những nỗi đau do cảm xúc mạnh gây nên và ở lại với ta lâu dài tạo thành những vết thương căn để. Tuy nhiên cũng có những khổ đau nho nhỏ, nhưng lại làm ta mòn mõi, hao gầy từ ngày này qua ngày khác. Nếu biết cách xử lí những khổ đau nho nhỏ thì chúng ta sẽ không trở thành nạn nhân của chúng.
Tất cả chúng ta đều có những khối tập khí bên trong chúng ta. Tập khí là một năng lượng vô thức khiến ta cứ lặp đi lặp lại những thói quen cũ, lặp lại những cách hành xử giống như nhau cả hàng ngàn lần. Tập khí đẩy ta chạy, luôn luôn phải làm gì đó, khiến ta đánh mất mình vào suy tư về quá khứ, những mơ tưởng về tương lai và đổ lỗi cho người khác thì nỗi khổ đau của mình.
Tập khí được trao truyền qua ta qua nhiều thế hệ tổ tiên
Ta cần tháo gỡ nội kết. Có hai loại nội kết. Nội kết thứ nhất bao gồm những quan điểm, tư tưởng, ý niệm, khái niệm và kiến thức. Ai cũng có những quan điểm, ý niệm, nhưng khi bị kẹt vào đó thì ta mất tự do. Nội kết thứ hai là những phiền não, tập khí khổ đau như sợ hãi, giận dữ, kì thị, tuyệt vọng, kiêu căng.
Đọc sách, thiền tập, không phải là để ta có thêm kiến thức, khái niệm mà thực là để buông bỏ những quan điểm, khái niệm đi.
Đừng thay thế những ý niệm quan niệm cũ bằng những quan điểm ý niệm mới. Đừng chạy theo những ý niệm hạnh phúc này đến ý niệm hạnh phúc kia.
Có khả năng dừng lại và ý thức giây phút hiện tại
là một phần định nghĩa của hạnh phúc
Không thể có hạnh phúc ở tương lai.
Đây không phải là vấn đề tín ngưỡng, không phải
là niềm tin mà là
kinh nghiệm sống.
7:45AM
TRÍCH LỜI CỦA THIỀN SƯ THÍCH NHẤT HẠNH
0 Nhận xét