Khi xem xong There's no one at all của Sơn Tùng , tôi biết ngay mình cần phải theo dõi truyền thông giải trí Việt Nam để quan sát tình hình và viết bài phản biện. Quả thật như tôi dự đoán , họ đã lên án nghệ sĩ , bằng phương thức tiếp cận bề mặt của vấn đề , hay dễ hiểu hơn " gió chiều nào , xoay chiều đó ". Họ kết luận ngay , Sơn Tùng là một người truyền tải thông điệp có vấn đề cho giới trẻ trong khi thực tế câu chuyện phức tạp hơn rất nhiều.


Sự thật phải nhìn nhận Sơn Tùng là một nghệ sĩ , anh ấy được thể hiện thông điệp qua câu chuyện của mình và khái niệm nghệ sĩ của xã hội là một khái niệm phức tạp chỉ được hình thành khi mà nghệ thuật có thể đem ra buôn bán và lợi nhuận hóa. Vậy thì trong bất kì hoàn cảnh nào , đã gọi là đúng sai , đã là quy phạm vào quy tắc " vô ý thức hệ " và " không rõ ràng " của vấn đề , nghĩa rằng với vấn đề này nếu tiếp cận theo lối thông thường và bề mặt thì nói theo kiểu nào cũng đúng , chỉ cần được đa số ủng hộ , thay vì đi vào chuyên sâu vấn đề.
Một cách cụ thể , khi đi vào khung cảnh cuối cùng mà Sơn Tùng tự tử ( quả thật là anh ấy rất giỏi trong việc đem bản thân ra làm sự tranh cãi ) đã được hình tượng cho việc một người bị tha hóa về con người xuyên suốt câu chuyện và cái kết là kết liễu bản thân. Điều truyền thông tiếp cận với vấn đề là cho rằng việc hình ảnh chàng trai ấy kết liễu bản thân là cổ xúy cho hành động của tự tử và cho rằng khi hình ảnh đó tiếp cận với nhiều bạn trẻ sẽ khiến lây lan tư duy " tự tử " và thực tế dựa trên những nghiên cứu sâu rộng của các nhà khoa học thế giới về tự tử và sự kết nối với truyền thông , họ thấy rằng quả thật tự tử có tính lây lan. Vấn đề đặt ra ở đây là các nhà khoa học đang ám chỉ đến tính truyền thông , cụ thể là báo chí nhiều hơn nghệ thuật. Khi đọc báo chí truyền thông Việt Nam , tôi nhận ra một điểm cụ thể mà họ đã phớt lờ là họ không thể tách bạch được vai trò của người nghệ sĩ mang đến nghệ thuật và tính truyền thông của câu chuyện. Cụ thể trong họp báo của Sơn Tùng , ekip cùng lực lượng đã truyền tải thông điệp cụ thể rằng phải nỗ lực dấn bước , cố gắng thay vì yếu đuối , vậy rõ ràng khi so sánh với câu chuyện trong ca nhạc , đó chính là lời cảnh tỉnh ( được thể hiện rất rõ qua những chi tiết nho nhỏ trong phim ). Một điều nữa , có một điều truyền thông Việt Nam rất hay nhắc đến là yếu tố giáo dục trong sản phẩm nghệ thuật , nghĩa rằng mọi câu chuyện bất kể chủ đề sáng tối , phải đem lại giá trị tươi sáng cho xã hội , nghĩa là phải truyền đi thông điệp tích cực. Đó là lối tiếp cận rất giả tạo , bề mặt và khuân mẫu kém dân chủ. Điều đó vô tình đã cản trở đi tính sáng tạo. Sự thật là tư duy cho rằng muốn tránh những thứ xấu xa là phải không nói về chúng là cách tiếp cận đã rất lỗi thời , khi nhìn vào rất nhiều thất bại trong lịch sử. Chưa kể , nhiệm vụ giáo dục không phải của nghệ sĩ , đó là sự thật. Có thể anh chàng ấy là một nghệ sĩ nổi tiếng nên có trách nhiệm với sự nổi tiếng , điều đó không có nghĩa là anh ấy sẽ cắt bỏ đi sự sáng tạo của mình. Khi nhìn lại bề dày lịch sử nghệ thuật trong và ngoài nước , có rất nhiều tác phẩm lấy yếu tố " kết liễu bản thân " làm điểm nhấn như Romeo và Juliet hay gần gũi hơn là ông lão Hạc trong văn học. Đành rằng rất ngượng miệng khi phải đề cập tất cả những thứ đó ở trên vì tôi tin rằng yếu tố đơn giản có cảnh tự tử trong MV , vì nó là cao trào trong tâm trí của anh chàng ca sĩ và anh ấy muốn mô tả nó. 
Còn dưới góc độ tách bạch giữa truyền thông và nghệ thuật , rõ ràng ekip đã làm rất tốt vai trò của mình , đó là sự thật.
Còn nếu nói về vai trò truyền thông của báo chí giải trí hiện tại , rõ ràng chính báo chí truyền thông đã quy phạm yếu tố chuẩn mực dưới góc độ chia sẻ về tự tử. Họ viết hàng chục bài ngay khi sự kiện diễn ra , đăng tải liên tục và đưa nó lên trang nhất dưới góc độ thể hiện và quy chụp anh chàng ca sĩ nổi tiếng ( đồng thời tai tiếng ) , mà họ quên mất một điều chính họ đang phạm vào quy tắc truyền thông chuẩn về tự tử. Cách đây vài tháng chính Kenh14 nói về tự tử và nói không nên làm điều đó , cho phép đăng tải liên tục trong khi nghiên cứu truyền thông cho thấy thay vì cứ nói truyền thông liên tục về diễn biến câu chuyện , đưa rõ mặt hay tình tiết thì hãy nói về năng lượng tích cực của những người đã trải qua chuyện đó và sống sót , nói về hi vọng , an ủi và sự chữa lành , đó mới là cái mà báo chí trách nhiệm nên làm như những gì mà họ nói. Vậy có thể nói ngay , những gì mà truyền thông giải trí đã đăng tin lên án về Sơn Tùng với nội dung câu chuyện vừa rồi ở hiện tại , không phải là để lên án về câu chuyện thức thời , mà thực chất nội hàm là mong muốn viết ra câu chuyện đang nóng để thu hút lượt đọc , càng nhiều càng tốt. Đó mới chính là mong muốn bên trong của họ. Họ chưa bao giờ thực sự quan tâm về câu chuyện tự tử , có trách nhiệm với truyền thông như những gì họ quy chụp người khác bởi chính họ , đang vô trách nhiệm với điều đó. Vậy nếu nói về trách nhiệm truyền thông thật sự , phải là do báo chí truyền thông đảm nhận , nhiệm vụ đó, chưa bao giờ thực sự nên thuộc về những người nghệ sĩ sáng tạo. Nhiệm vụ phân tích , làm rõ và hướng dẫn là nhiệm vụ của giáo dục , truyền thông và cộng đồng. Nếu có trách nhiệm và thực sự nghĩ rằng khung cảnh cuối trong MV là không tốt , điều tốt nhất là không đăng tin về chúng hoặc hạn chế đưa lên trang nhất , đó mới là điều tốt nhất.
Cuối cùng có thể nói : Mục đích của Sơn Tùng MTP là sai hay đúng , câu chuyện đó chưa rõ ràng ( ý tôi là mục đích của anh ấy khi thể hiện cảnh tượng đó là muốn gây tranh cãi để được nhiều lượt xem hay là muốn thể hiện bản chất sáng tạo của mình). Ngược lại , truyền thông , nơi lên án anh ấy , chính họ đã sai phạm , giả tạo và kệch cỡm , đó là sự thật.
Tóm gọn lại , rõ ràng , câu chuyện của Sơn Tùng và bài hát mới nhất , anh ấy và truyền thông đã làm những gì đã làm , truyền thông cũng đã đăng tin những gì họ đã đăng, mục đích của họ thực chất là gì, vốn cũng để tạo ra tranh cãi và thu lợi nhuận, mong muốn tốt đẹp cho xã hội và giảm thiểu về ý niệm tự tử trong xã hội đối với họ, thực chất, chưa bao giờ tồn tại!
From Thien.

Nguồn ảnh: MTP Entertainment
Bài viết thuộc sở hữu của Trần Duy Thiện
Nếu muốn sao chép bài viết , vui lòng liên hệ tác giả hoặc đính kèm tên trước khi đăng bài.
Please ask for permission if you want to copy my post
Email: thien.tran.peter@gmail.com